Có nên khen con vì những việc nhỏ?
14.11.2025
Hôm trước mình gặp một phụ huynh vừa quyết định dạy con Tiếng Anh (và mong muốn homeschooling cho con), nhưng mới bắt đầu được 2 tuần. Bác ấy hỏi hàng tỉ câu hỏi, những câu mà ai ai bắt đầu cũng vướng phải.
====
(Các bạn quan tâm chủ đề Homeschooling / Worldschooling và cũng có hàng tỉ câu hỏi khi bắt đầu hành trình này hì hãy hỏi dưới comment nhé. Mình sẽ Livestream, hoặc viết bài để phục vụ các bạn)
=====
Trong số tỉ câu hỏi đó, có một lo lắng của bác ấy mà mình phải cản ngay. Bác ấy muốn tự học tốt Tiếng Anh và các môn khác để còn dạy lại con, “chứ không biết thì dạy cái gì” (bác ấy không hề biết đến các app học tập đang có trên thị trường, và muốn bản thân mình giỏi để dạy thay các thầy cô, app, sách).
Mình phải cản ngay lập tức. Lý do là:
- Khi con còn nhỏ, khoảng mầm non, cấp 1, bố mẹ rất “hăng máu” xông vào dạy con. Dạy cả phát âm, dạy ngữ pháp, giao tiếp với con luôn, rồi dạy giải toán, dạy cả kiến thức khoa học…
- Điều này tạo một thói quen là con bị động chờ đợi kiến thức từ người lớn. Không khác gì ở trên lớp cả. Bản chất Homeschooling không phải là nghỉ ở trường và về nhà tái hiện lại y hệt hoạt động như ở trường.
- Chưa kể, bố mẹ chưa giỏi Tiếng Anh, không biết giải toán theo kiểu của tuổi tiểu học, có khi mang logic của cấp 2,3 xuống để dạy đứa trẻ cấp 1. Rồi những kiến thức khoa học phức tạp, mà phải giải thích bằng cơ chế vật lý, hoá học, sinh học thì bố mẹ tịt.
- Thường đến hết lớp 5 là bố mẹ hết vốn. Không dạy được nữa, buông tay. Khi đó, con đã bị “lệ thuộc” cách học truyền đạt từ người lớn rồi. Đánh mất năng lực tự tìm tòi, tự học, tự theo đuổi tò mò đam mê rồi. Chúng ta tưởng giúp con mà đánh cắp mất trải nghiệm học tập của con.
Kết luận là: Hãy từ bỏ ý định dạy con.
Mà chỉ đóng vai trò đồng hành, mang tài liệu, chương trình học về để tương tác cùng con.
Mình bảo với bác ấy: “Tụi nhỏ nhà em bắt đầu học đến vật lý lượng tử, tế bào, các chất hoá học…mà em mù tịt có biết mấy thứ đó đâu. Nhưng vẫn có thể đồng hành học với con đến hết phổ thông được. Anh đừng cố gắng làm giáo viên của con, ngay từ đầu quán triệt thế luôn.”
====
Life Mentor - Tư Vấn giáo dục từ nền tảng gia đình