PHẢI LÀM GÌ KHI CON KHÔNG CÓ BẠN BÈ?

Cha mẹ cần phân biệt 3 vấn đề thường bị nhầm lẫn:

- Con nhút nhát

- Con hướng nội

- Con mắc chứng lo âu xã hội (SAD)

=====

Không phải đứa trẻ nào cũng cần nhiều bạn bè. Đôi khi trẻ chỉ cần 1-2 người bạn thân. Nhiều bạn quá khiến trẻ căng thẳng. Nhiều trẻ chỉ cảm thấy thoải mái khi chơi theo nhóm nhỏ.

Nhưng nếu cha mẹ cảm thấy lo lắng, vì con ít bạn quá, hoặc gặp khó khăn khi kết bạn mới, thấy có gì đó không ổn trong đời sống xã hội của con, cha mẹ bắt đầu tìm kiếm giải pháp.

Nhưng hãy thận trọng phân biệt 3 khái niệm trên. Hãy đọc tiếp xem vì sao nhé.

1. Con nhút nhát

Sự nhút nhát là một cảm xúc tại 1 thời điểm. Đối với trẻ, thường là khi đứng trước đám đông hoặc khi gặp ai đó lần đầu tiên. Kèm theo đó là phản ứng sợ hãi sinh lý, chẳng hạn như đỏ mặt hoặc cồn cào trong người.

Tuy nhiên, nhút nhát sẽ biến mất khi đứa trẻ cảm thấy mình kiểm soát được tình huống. Trẻ dành một chút thời gian để "khởi động" trước khi chạy chơi, hoà vào đám trẻ khác. Đứa trẻ nhút nhát ban đầu hoàn toàn có thể 10 phút sau chạy nhảy ồn ào, cười quậy với các bạn khác. Trẻ chỉ cần cảm thấy an toàn.

Vậy thì giải pháp là:

Khi trẻ nhút nhát, không dám kết bạn mới (ngay), cha mẹ cần tìm môi trường và tình huống thoải mái, an toàn, hỗ trợ. Ví dụ: cho trẻ thêm thời gian đứng bên mẹ, không thúc giục “con đi ra kia chơi với bạn đi”, để con có cơ hội dần dần làm quen, chấp nhận sự chậm rãi của con “Không sao, con cứ chơi 1 mình trước cũng được. Khi nào con thấy thoải mái thì ra chơi với các bạn”.

Khi đi học, trẻ nhút nhát cần sự quan tâm 1-1 của giáo viên. Trẻ cần nhóm lớp học nhỏ, không quá đông, không quá ồn ào, choáng ngợp. Trẻ cần ít sự thay đổi, không đổi giáo viên, không đổi môi trường, không đổi nhóm bạn bè quá nhiều. Trẻ cần có 1 người lớn đáng tin cậy để bất cứ lúc nào cảm thấy bất an có thể tìm đến.

=====

2. Con hướng nội

Hướng nội không phải là một “rối loạn”. Đó chỉ đơn giản là một phong cách sống. Người hướng nội nạp năng lượng bằng cách dành thời gian một mình. Trẻ hướng nội không chống đối, chán ghét xã hội. Trẻ hướng nội cũng không hề nhút nhát.

Trẻ hoàn toàn có thể thích giao tiếp, nhưng chỉ thích nhóm nhỏ, 1-1, cảm thấy mệt mỏi nếu đám đông quá ồn ào, ai cũng tranh nhau nói. Trẻ hướng nội nghĩ nhiều, sâu sắc, vì thế có thể hoàn toàn “tắt tiếng” khi người đối diện nói chiếm hết diễn đàn.

Trẻ hướng nội thoải mái hơn khi thể hiện bản thân bằng văn bản (viết, vẽ, nhắn tin). Đồng thời thích tương tác nhóm nhỏ, thủ thỉ nói chuyện 1-1. Trẻ thích “bàn bạc những điều sâu sắc” (giống như các cụ nói là già trước tuổi, ông cụ non đó). Thích không gian bình yên, chậm rãi, thích dành thời gian 1 mình.

Vậy thì giải pháp là:

Vì thế hãy lựa chọn thời điểm và không gian phù hợp để con thể hiện. Nếu muốn con kết bạn, hãy đưa con đến gặp những người bạn phù hợp với tính cách của con, cũng không ồn ào, nhiều sâu sắc, có những sở thích và thói quen tương tự con. Các bạn hướng nội thường “kén chọn” bạn lắm.

Bản thân sự hướng nội không cản trở con có tình bạn lành mạnh, vì vậy nếu con hướng nội gặp khó khăn trong việc kết bạn, hãy xem con có CƠ HỘI không. Không cần sửa tính cách con, mà hãy tạo cơ hội cho con.

Con bạn có cơ hội kết bạn không?

Cha mẹ hãy sắp xếp các cuộc hẹn, đến chơi nhà nhau, cho con tham gia các hoạt động ngoại khoá phù hợp tính cách. Không đẩy con vào một hoạt động ồn ào, đưa con lên sân khấu làm MC, hoặc bất cứ hoạt động mang tính “biểu diễn” nào khác mà con không thấy thoải mái.

Sau đó bạn cần xem người lớn hướng dẫn trẻ (giáo viên, huấn luyện viên…). Vì trẻ hướng nội rất dễ “tắt tiếng” nếu không được hỗ trợ, lắng nghe. Vì thế, giáo viên, huấn luyện viên nên là những người chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản.

=====

3. Rối loạn lo âu xã hội

Một người mắc rối loạn lo âu xã hội (SAD-Social anxiety disorder) cũng cảm thấy sợ hãi trước sự hiện diện của người khác, nhưng dữ dội đến mức nó có thể gây suy nhược, phát ốm lên được. Khi vấn đề quá nghiêm trọng, cha mẹ có thể phải làm việc chuyên sâu với một chuyên gia sức khỏe tâm thần. Các bác có biết SAD có thể ảnh hưởng đến khoảng 12% tuổi teen (của Mỹ) hay không?

Phổ biến như vậy nhưng rất ít trẻ em được phát hiện và hỗ trợ điều trị rối loạn lo âu xã hội. Nó thường được coi là một giai đoạn phát triển của trẻ con, rồi sẽ qua ấy mà.

Nhưng thực ra, cần phải có những kỹ thuật nhất định để giúp trẻ vượt qua những lo âu này. Ví dụ: phân tích tình huống, có một quả bóng stress để bóp vào khi quá lo âu, cách bắt đầu cuộc nói chuyện, cách thiết lập tình bạn….những điều mà trẻ bình thường có thể rất dễ dàng thực hiện.

=====

Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình

(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)