Người Châu Âu đầu tư giáo dục vào đâu?
14.04.2026
Đừng vội mắng khi thấy con lấy trộm tiền
03.04.2026
Bài học sau 15 năm đứng lớp ở Canada
17.03.2026
Bạn có từng tự hỏi vì sao có những trẻ không cần ai nhắc vẫn tự quản lý cuộc sống hàng ngày đâu vào đấy không?
Khi sang Bỉ, nhìn cách giáo viên và các cha mẹ huấn luyện trẻ con, mình mới thấy tự lập không phải “bẩm sinh”, mà là được đào tạo từ môi trường sống.
Ở Bỉ và các nước Châu Âu khác mà mình quan sát, trẻ con tự làm mọi việc của mình. Tự lo ăn sáng, hộp ăn trưa, tự đi xe đạp đi học, tự làm bài, tự lo quần áo...từ rất bé. Nhưng có 1 điều rất thú vị, là con tự làm, nhưng có người lớn đứng bên cạnh, kiên nhẫn nhắc và hỗ trợ, mà không động tay vào làm hộ.
Con nhà mình khi ở VN thì hay đi học muộn, mẹ làm hộ hơi nhiều. Ở trường các giáo viên cũng dễ tính quá, cho tự do và thiếu kỷ luật quá, mình không thích nhất điều này ở trường quốc tế.
Vậy mà sang Bỉ, ngay từ ngày thứ 2 đi học đã răm rắp. Do nhà trường được tổ chức rất có nền nếp. À, trẻ con đi học muộn hoặc nghỉ 3 lần liên tiếp là nhà trường triệu hồi bố mẹ, rồi nghiêm trọng nữa là báo cảnh sát, tội bố mẹ thiếu quan tâm đến con. Có thể bị tước quyền nuôi con. Con biết vậy cũng hết hồn, ngáp ngắn ngáp dài cũng phải dậy sớm đi học đúng giờ. 8.30 là chuông kêu, đóng cổng trường. Mẹ lại mừng quá vì con tự nhiên kỷ luật nghiêm túc quá.
Không phải trẻ ở đây tự nhiên tự lập hơn đâu, mà là môi trường rèn cho trẻ cách tự quản ngay từ rất sớm. Họ rất kiên nhẫn với trẻ, không ép buộc, nhưng họ có nhiều thời gian để chờ đợi đứa trẻ tự làm được. Họ bình tĩnh cho trẻ thời gian để hình thành kỹ năng, họ chỉ đi bên cạnh động viên.
Mọi chuyện liên quan đến cuộc sống của trẻ, trẻ được tự quyết và chịu hậu quả nhỏ, tự rút kinh nghiệm, tự điều chỉnh nhịp sống của mình.
Ví dụ: quên bài tập ở trường, không làm bài tập, bố mẹ bảo “ngày mai tự đến trình bày với cô nhé.” Hôm sau con phải giải thích với cô, cô xử lý thế nào là việc của cô.
Hoặc con muốn mượn cuốn truyện từ thư viện, con phải tự ra nói chuyện với người quản lý. Họ sẽ chậm rãi giải thích với con quy trình làm thẻ, con sẽ tự ghi nhớ, tự nhắc bố mẹ về từng bước làm thẻ thư viện. Nếu con không điều phối tốt, hôm sau con vẫn không mượn được sách về. Con lại phải lặp lại từ đầu việc làm thẻ.
Hay việc con thấy làm 5 việc mới được 1 eur là bất công (unfair), và con đòi đàm phán để giảm số việc. Vậy là cả nhà đồng ý họp gia đình để con thương lượng.
Mình rất thích việc trẻ con ở Châu Âu có quyền tự quyết và được phép chịu trách nhiệm về việc đó.
Ở đây cha mẹ không được la mắng, cưỡng ép, vì đó là phạm luật bảo vệ trẻ em. Vì thế họ buộc phải kiên nhẫn giải thích lý do, đối thoại với con và giúp con hiểu tại sao việc này quan trọng, nên trẻ học được cách tự hướng dẫn bản thân mình.
Nhiều người sẽ mắc sai lầm ở chỗ này, họ thấy không được mắng ép trẻ con, thì họ không có cách giáo dục nào khác, họ lại đội con lên đầu, vâng lệnh con đến mức cực đoan. Trẻ con rất khôn, tụi nhỏ cảm nhận được ngay vị thế của mình, và bắt đầu lợi dụng để thao túng cha mẹ.
Bạn đã bao giờ tự hỏi mình đã giúp con tự quyết, tự chịu trách nhiệm đủ chưa, hay vẫn đang kiềm tay giúp cho con khỏi vấp phải khó khăn nhỏ?
Khi sang Bỉ, nhìn cách giáo viên và các cha mẹ huấn luyện trẻ con, mình mới thấy tự lập không phải “bẩm sinh”, mà là được đào tạo từ môi trường sống.
Ở Bỉ và các nước Châu Âu khác mà mình quan sát, trẻ con tự làm mọi việc của mình. Tự lo ăn sáng, hộp ăn trưa, tự đi xe đạp đi học, tự làm bài, tự lo quần áo...từ rất bé. Nhưng có 1 điều rất thú vị, là con tự làm, nhưng có người lớn đứng bên cạnh, kiên nhẫn nhắc và hỗ trợ, mà không động tay vào làm hộ.
Con nhà mình khi ở VN thì hay đi học muộn, mẹ làm hộ hơi nhiều. Ở trường các giáo viên cũng dễ tính quá, cho tự do và thiếu kỷ luật quá, mình không thích nhất điều này ở trường quốc tế.
Vậy mà sang Bỉ, ngay từ ngày thứ 2 đi học đã răm rắp. Do nhà trường được tổ chức rất có nền nếp. À, trẻ con đi học muộn hoặc nghỉ 3 lần liên tiếp là nhà trường triệu hồi bố mẹ, rồi nghiêm trọng nữa là báo cảnh sát, tội bố mẹ thiếu quan tâm đến con. Có thể bị tước quyền nuôi con. Con biết vậy cũng hết hồn, ngáp ngắn ngáp dài cũng phải dậy sớm đi học đúng giờ. 8.30 là chuông kêu, đóng cổng trường. Mẹ lại mừng quá vì con tự nhiên kỷ luật nghiêm túc quá.
Không phải trẻ ở đây tự nhiên tự lập hơn đâu, mà là môi trường rèn cho trẻ cách tự quản ngay từ rất sớm. Họ rất kiên nhẫn với trẻ, không ép buộc, nhưng họ có nhiều thời gian để chờ đợi đứa trẻ tự làm được. Họ bình tĩnh cho trẻ thời gian để hình thành kỹ năng, họ chỉ đi bên cạnh động viên.
Mọi chuyện liên quan đến cuộc sống của trẻ, trẻ được tự quyết và chịu hậu quả nhỏ, tự rút kinh nghiệm, tự điều chỉnh nhịp sống của mình.
Ví dụ: quên bài tập ở trường, không làm bài tập, bố mẹ bảo “ngày mai tự đến trình bày với cô nhé.” Hôm sau con phải giải thích với cô, cô xử lý thế nào là việc của cô.
Hoặc con muốn mượn cuốn truyện từ thư viện, con phải tự ra nói chuyện với người quản lý. Họ sẽ chậm rãi giải thích với con quy trình làm thẻ, con sẽ tự ghi nhớ, tự nhắc bố mẹ về từng bước làm thẻ thư viện. Nếu con không điều phối tốt, hôm sau con vẫn không mượn được sách về. Con lại phải lặp lại từ đầu việc làm thẻ.
Hay việc con thấy làm 5 việc mới được 1 eur là bất công (unfair), và con đòi đàm phán để giảm số việc. Vậy là cả nhà đồng ý họp gia đình để con thương lượng.
Mình rất thích việc trẻ con ở Châu Âu có quyền tự quyết và được phép chịu trách nhiệm về việc đó.
Ở đây cha mẹ không được la mắng, cưỡng ép, vì đó là phạm luật bảo vệ trẻ em. Vì thế họ buộc phải kiên nhẫn giải thích lý do, đối thoại với con và giúp con hiểu tại sao việc này quan trọng, nên trẻ học được cách tự hướng dẫn bản thân mình.
Nhiều người sẽ mắc sai lầm ở chỗ này, họ thấy không được mắng ép trẻ con, thì họ không có cách giáo dục nào khác, họ lại đội con lên đầu, vâng lệnh con đến mức cực đoan. Trẻ con rất khôn, tụi nhỏ cảm nhận được ngay vị thế của mình, và bắt đầu lợi dụng để thao túng cha mẹ.
Bạn đã bao giờ tự hỏi mình đã giúp con tự quyết, tự chịu trách nhiệm đủ chưa, hay vẫn đang kiềm tay giúp cho con khỏi vấp phải khó khăn nhỏ?
====
Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình
(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)