3 ĐIỀU KIỆN ĐỂ CON KHÔNG BAO GIỜ CHỐNG ĐỐI

Mỗi khi bảo bạn An An và Vi Vi làm việc gì, tôi đều có “mồi” các bác ạ.

Càng chuẩn bị tốt mồi (các điều kiện để hành vi xảy ra), thì khả năng con hợp tác càng cao (kiến thức từ khoá ABC Parenting của ĐH Washington).

Các bác biết ở giáo dục mầm non, các trường Montessori đều tập trung vào chuẩn bị điều kiện rất tốt để giúp con tự lập không? Ví dụ:

• Muốn con chơi tập trung ở không gian của con thì họ chuẩn bị một cái thảm nhỏ, đặt đồ chơi của con lên đó.
• Muốn con tự rửa tay, tự vệ sinh thì làm bồn cầu và bồn rửa tay thật thấp
• Muốn con tự lấy, tự dọn đồ chơi thì xếp giá đồ chơi ở tầm với của con
• Muốn con học cách dùng dao kéo thì chuẩn bị loại dao kéo không gây đứt tay…

Chứ chúng ta không ngăn cấm con, nhốt con tránh xa các sinh hoạt cuộc sống.

Khi con lớn dần lên, chúng ta lại quên mất điều đó. Chúng ta mặc định con sẽ tự có hành vi tốt được, mà quên mất việc tạo điều kiện để con có hành vi tốt.

Có 3 cách cha mẹ nên dùng MỒI để con thay đổi hành vi:

1. Lời nhắc.

Khi muốn con làm gì, tôi nhắc. Nói chính xác điều mình muốn con làm, không thêm cảm xúc:

- Con ơi cất đồ chơi đi.

- Con ơi đi học bài đi

- Đi đánh răng đi con để con đi ngủ.

(Không gào thét, không mắng chửi, không cằn nhằn, không khó chịu. Chỉ nhắc thôi).

Sau đó, tôi có thể dẫn con vào phòng tắm, nắm tay con, đôi khi giúp con bôi kem đánh răng, hoặc tôi đánh răng mẫu để con làm theo… Cách này là cách đa số cha mẹ làm đúng không?

Một số cha mẹ thì rất thành công vì con nghe lời, cứ nhắc là con tự động đứng lên thực hiện. Nhưng cũng rất nhiều cha mẹ rơi vào ma trận hỗn loạn vì liên tục phải nhắc đến phát chán mà con chưa nhớ tự làm, đôi khi nhắc mà con chẳng làm theo, đôi khi còn cãi, chống đối. Đây chính là câu hỏi thường thấy nhất khi tư vấn cho các cha mẹ.

2. Tạo không gian.

Đây là “MỒI” gián tiếp, nhưng lại có tác dụng lớn để con thực hiện một hành vi. Các bác có để ý khi vào tiệm bánh, mùi thơm của bánh và cafe bay khắp nơi khiến bạn mê mẩn và ngồi ở đó ăn uống cả buổi không? Khi đi mua sắm mỹ phẩm, cả không gian tràn ngập mùi nước hoa? Khi vào khách sạn, spa, bệnh viện…chúng ta thấy hương thơm thư giãn dễ chịu, nhạc nhẹ nhàng thư thái không?

Trong việc nuôi dạy trẻ và phát triển hành vi ở trẻ, việc sắp đặt không gian cũng có tác động tương tự. Hơi mất công đúng không, nhưng nếu thực hiện được thì bạn sẽ không bao giờ phải quát mắng con nữa.

Ví dụ:

• Muốn con đi ngủ sớm thì bạn vào giường trước, bật nhạc du dương, bật đèn ngủ nhẹ nhàng, sẵn sàng đọc sách.
• Muốn con chuẩn bị bàn ăn, thì bạn bắt đầu trước, nấu xong mang ra bàn, tạo không khí vui vẻ, nhờ con bày bữa tiệc thịnh soạn, mời gấu bông ra ăn, cho gấu bông 1 ghế….

3. Tránh “mồi” tiêu cực.

Những “MỒI” tiêu cực này sẽ làm giảm khả năng hợp tác của con. Chẳng hạn như bạn lên giọng, gay gắt “Đừng có làm như thế.”; “Làm cái gì đấy hả?”; “Dừng lại đi con.” là cũng đủ khiến con không thể làm theo hướng dẫn của bạn.

Vì thế, hãy thận trọng với những cụm từ kèm theo sắc thái cảm xúc gây bối rối cho con, ví dụ như: “Con còn hỏi nữa hả, bởi vì mẹ bảo con phải làm thế.”; “Mẹ là mẹ và con phải làm như mẹ yêu cầu”.

Hoặc những lời đe dọa như “Tốt hơn hết là con hãy làm ngay đi”; “Con làm nhanh lên, bố về mà nhìn thấy thì không hay đâu” cũng không mang lại tác dụng mong muốn.

Những mệnh lệnh mang tính hung hăng “Nhanh nhanh lên không thì bảo”; “Dọn mấy cái này vào cho tôi” cũng không giúp con nhanh chóng tuân thủ đâu.

=====

Thực ra, việc con hợp tác, tuân thủ phụ thuộc nhiều vào thái độ, cách nói của cha mẹ.Các bác cứ đổi giọng 1 tháng mà xem, thấy hiệu quả ngay.

=====

Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình

(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)