Worldschooling: Có cách nào để đo lường hay theo dõi tiến độ học tập không?

Khi cho con học tại nhà, cha mẹ thường rất lo lắng, vì bản thân họ không là giáo viên, họ không biết làm sao để đo lường sự tiến bộ của con.

Mình giới thiệu cách tiếp cận của nhà mình (sau khi nghiên cứu 7749 tài liệu khoa học) để các bạn tham khảo nhé.

. Thay đổi góc nhìn về “tiến độ học tập”

Trẻ đi học ở trường sẽ thường có bài kiểm tra định kỳ để xem trẻ có hiểu bài không. Nhưng mục đích tốt đẹp đó đôi khi bị bẻ lái thành “kiểm tra để lấy điểm cao”. Khi đã quyết định worldschooling (học từ thế giới) thì cha mẹ cũng cần thay đổi toàn bộ tư duy về việc học của con.

 Nhà mình không quan tâm đến điểm số lắm. Có 2 lý do. (1) Theo hệ thống của Mỹ thì điểm số từ lớp 1-8 không cần được ghi nhận để vào đại học. Từ lớp 9 mới cần ghi nhận. (2) Học Worldschooling cho con sự linh hoạt, con học được nhiều hơn ở trường, học sâu và hiểu rộng hơn, vì con đọc cả chục tài liệu mỗi ngày. Nếu cần thi các kỳ thi kiểm tra thì ôn một thời gian ngắn, cũng sẽ vượt qua thôi.

Khi đã Worldschooling, thì cần phải nhìn vào một đứa trẻ ở nhiều khía cạnh toàn diện. Đó là: kỹ năng, thói quen tốt, trải nghiệm, hiểu biết xã hội, cư xử văn minh, tư duy tốt, phương pháp học tập và làm việc hiệu quả, thích nghi văn hoá…. Các phẩm chất này với nhà mình quan trọng hơn nhiều.

. Các công cụ theo dõi thực tế

Hồ sơ học tập (learning portfolio): Nhà mình có ghi chép, hình ảnh, video, bài viết …. về những nơi đã đi, những gì đã học. Con còn bé chưa tự hệ thống được thì mẹ giúp con tổng hợp lại. Sau này, khi con cần dùng đến để đưa vào bộ hồ sơ thì luôn sẵn có.

Nhật ký học tập (learning journal): Nhà mình có file theo dõi tiến độ học tập của con. Nhờ vậy, mình biết con đang học đến bài nào của chương trình lớp 4 và 6 (vượt 1 lớp). Con cũng có 1 cuốn sổ ghi lại mọi câu hỏi mà con tò mò và tìm tòi khám phá.

. Chuẩn tham chiếu

Nếu bạn không chắc chắn lắm vào cảm nhận của mình, hãy đưa con đi kiểm tra. Một số trung tâm Tiếng Anh có tổ chức test trình độ cho học sinh.

Nhà mình test áng chừng (môn Language) bằng Duolingo, hoặc đọc sách tương đương trình độ B2 thì nghĩa là con đang ở B2. Test các môn khoa học bằng cách cho con làm bài quiz ở cuối mỗi bài giảng.

Bạn có thể dùng các đề thi online để con làm thử, máy chấm sẽ đưa ra kết quả gần đúng về trình độ con.

Khi con đến giai đoạn cấp 3, cho con làm bài thi thử ALevel, SAT, AP…

Với các kỹ năng xã hội (tài chính, giáo dục giới tính, an toàn online, citizenship…) thì con cứ học hết các bài là được. Không có bài test cho những món này. Đây là các kỹ năng sống, con học được càng nhiều càng tốt thôi. Bạn có thể dùng chuẩn năng lực quốc tế (UNESCO key competencies, 21st century skills) để xem con có đủ từng nhóm kỹ năng chưa. Chưa có thì dạy khẩn cấp.

. Đưa con đến gặp cố vấn / Mentor

“Người tuyển dụng”  người lớn có chuyên môn trong lĩnh vực nào đó) sẽ có đánh giá khách quan nhất xem con còn cần phải cải thiện gì. Cha mẹ hãy đưa con gặp nhiều cố vấn/ mentor để họ quan sát và phản hồi xem con đã tiến bộ ở đâu, cần bồi đắp thêm kiến thức/ kỹ năng gì.

. Dấu hiệu tiến bộ không chính thức nhưng quan trọng

Con tự tin giao tiếp bằng ngoại ngữ với người bản địa.

Con biết lên kế hoạch cho chuyến đi hoặc quản lý tiền của gia đình

Con có khả năng kết nối, chơi với trẻ em khác văn hoá.

Con đặt được những câu hỏi sâu sắc, gắn trải nghiệm thực tế với kiến thức đã học.

Con thể hiện sự nhân ái, hành động vì cộng đồng xung quanh.

Chẳng có gì đánh giá được niềm hạnh phúc của cha mẹ trong những khoảnh khắc đó. Không có bộ tiêu chí nào chấm điểm được những phẩm chất nhân văn của đứa trẻ. Các bác cứ tự tin, nhìn vào đứa trẻ này ngày một tiến bộ, giỏi giang hơn đã là tuyệt vời rồi. Ngay từ đầu chúng ta đã biết điểm số chỉ là một phần nhỏ tổng hoà của một đứa trẻ mà.

=====

Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình

(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)