Trẻ worldschooling có bị “thiếu gốc rễ” văn hóa quê hương không?

“Bọn trẻ con trường quốc tế không biết hát quốc ca”

“Bọn chiết cành (mất gốc) nói Tiếng Việt còn không sõi”

“Suốt ngày đi nước này nước kia, có khi còn chả biết Việt Nam có gì.”

Bác nào cho con học trường quốc tế, hoặc học Tiếng Anh nhiều quá mà kém tiếng Việt chắc cũng mang “nỗi tủi hổ sang trọng” này.

Có người kịch liệt tranh luận. Có người kệ, tập trung vào lựa chọn của mình.

Chỉ có người thích viết lách bi bô như tôi mới mất thời gian lên đây giải trình.

====

Đúng là có những đứa trẻ mù tịt văn hoá Việt Nam, tiếng Việt cũng kém. Nhưng cũng có những đứa trẻ có năng lực hiểu biết văn hoá rộng, vừa gắn kết với quê hương, vừa sẵn sàng hoà mình vào văn hoá nhân loại.

Ban đầu tôi cũng sợ con “thiếu quê hương, ta về, ta về đâu”. Cũng phải tìm cách nhồi văn hoá cho con. Rồi tôi tìm đọc các nghiên cứu về giáo dục liên văn hóa và phát triển bản sắc, thấy các chuyên gia bảo là:

• Trẻ không nhất thiết bị “mất gốc”, mà ngược lại, có thể trở thành người mang nhiều bản sắc văn hóa (bicultural/multicultural identity).
• Điều quan trọng là mức độ tiếp xúc và sự hỗ trợ từ gia đình. Vậy là ván bài này phụ thuộc vào tay tôi chơi dẻo hay không rồi. Nếu gia đình chủ động duy trì văn hóa gốc (ngôn ngữ, truyền thống, giá trị), thì trẻ sẽ vừa có gốc rễ, vừa có cánh để bay xa.

Vì nhận ra những ưu điểm quá lớn của Worldschooling, khi đã biết đến thì không thể dừng lại được :)), thế là tôi vẫn tiếp tục hành trình. Thế là tôi lại mệt gấp đôi.

• Worldschooling giúp tụi trẻ con nhà tôi mở rộng tầm nhìn về thế giới này, suốt ngày tụi nó hết đòi đi London rồi lại đòi đi Amazon. Tôi bảo “Ok, con học tốt, tiết kiệm tiền rồi chúng mình đi.”. Tụi nhỏ cũng học cách tôn trọng sự khác biệt, tất cả các màu da, các văn hoá, các dân tộc. Tụi nhỏ gặp ai cũng đều dễ dàng trò chuyện và háo hức tìm hiểu mà không dè dặt.
• Tham gia sâu vào hoạt động văn hoá Việt Nam giúp tụi nhỏ có gắn kết với quê hương. 2 đứa nhỏ sinh ra ở Việt Nam, trong nhiều năm qua đã được tha lôi đi khắp nơi ở Việt Nam. Tụi nó còn được tiếp xúc với văn hoá truyền thống VN nhiều hơn cả tuổi thơ của mẹ.

Đôi khi tôi thấy, những nỗ lực của các cha mẹ Worldschooling để giữ gìn văn hoá còn nhiều gấp 9 so với các gia đình “ngồi im 1 chỗ” ấy. Nên Worldschooling không làm trẻ “thiếu gốc rễ” khi cha mẹ đồng hành đúng cách.

Giờ ai cũng nói mấy chữ “công dân toàn cầu”, nên tôi cũng ngại nói ra mấy chữ đó. Nghe nó cứ sang mồm quá. Thôi cứ nhận là “hội chiết cành” (mất gốc) cũng được. 

====

Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình

(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)