Series: Con đường giáo dục ít ai đi (1)

Con tôi mà thi vào lớp 6 CLC hay lớp 10 chuyên thì chắc cũng trượt. Kể cả tôi bây giờ dành nguyên 1 năm ôn luyện, để thi với các cháu, chắc cũng trượt.

Những đứa trẻ được giáo dục giống 2 bạn nhà tôi, thi cuộc thi của bộ giáo dục thì cũng trượt hết mà thôi. Đơn giản vì thiết kế của kì thi đó, và sự học của những đứa trẻ này là hai đường thẳng không hề giao nhau. Ban đầu, tôi cũng gửi con đi học trường tư lớp 1, cố gắng hai mẹ con cày ải cả năm để theo kịp chương trình học của bộ. Nhưng sau 1 năm thì chấp nhận fail fast, chào thua sớm, chuyển hướng sớm. Biết rằng đường đua này không dành cho mình.

Tôi không được trải qua những cảm giác mà bạn bè mình có: là đưa con đi học thêm kín lịch, hồi hộp đưa con đến các phòng thi, thương con học cày đêm hôm, cổ vũ động viên con qua vũ môn, xúc động vì giấy báo đỗ/ hoặc không đỗ. Tôi chỉ là người đứng ngoài, thỉnh thoảng hỏi thăm vài câu xem các cháu kết quả ổn không. Tôi đoán những gia đình WorldSchool khác cũng có cảm giác giống tôi. Chiếc gai không đâm vào tay mình thì mình không thấy đau.

Nhưng là phụ huynh, tôi cũng phải tính trước các con đường giáo dục mà con tôi sẽ đi, lựa chọn kiểu “nổi loạn” thì cũng phải lờ mờ nhìn ra đích đến chứ. Vì thế, tôi làm series này để kể cho các bác nghe về những lựa chọn giáo dục khác. Biết đâu sẽ giúp ích được ai đó.

Tôi luôn tin rằng bộ não của đứa trẻ vốn là độc bản. Việc trượt 1 kỳ thi kiểm tra kiến thức giới hạn không phải là lời nguyền rằng đứa trẻ sẽ thất bại trong cuộc đời sau này. Mà là một dữ liệu quan trọng ở lứa tuổi 15, để định vị lại cuộc đời.

Tôi cũng từng là học sinh trường chuyên, cũng ôn luyện thi đội tuyển, cũng giành giải thưởng tỉnh, giải quốc gia này nọ. Còn chồng tôi là đứa trẻ được mẹ kéo ra khỏi nền giáo dục cạnh tranh khốc liệt của Hàn Quốc (chắc khắc nghiệt x10 lần ở Việt Nam). Bà mang 2 đứa trẻ hơn 10 tuổi từ Hàn Quốc sang Bỉ để cho 2 con một nền giáo dục mới, khác với quê nhà. Hai chúng tôi từ hai nền giáo dục khác nhau lớn lên, nhưng bây giờ đều đồng thuận là: cuộc đời 1 con người không chỉ có chữ nghĩa, có quá nhiều thứ ở cuộc đời cần phải học, và phải trải nghiệm.

Tôi không muốn những đứa trẻ của mình dành hết thanh xuân để cày chữ nghĩa, thi vào những trường cạnh tranh hàng đầu. Mặc dù con tôi rất tò mò và yêu thích học tập, nhưng đây là một cuộc chạy đua quá sức với nhà tôi.

Khi một cánh cửa truyền thống đóng lại, có một lối thoát hiểm văn minh xuất hiện. Nhiều gia đình đã đi trên hành trình tự giáo dục này nhiều năm, họ tạo ra phong trào Homeschool (giáo dục tại nhà), Worldschool (giáo dục từ thế giới), Unschool (ly khai khỏi trường)…và nhiều phong trào khác.

Những bạn muốn vào các trường ĐH vẫn có thể đi con đường là thí sinh tự do quốc tế. Đứa trẻ không cần dành nhiều năm ngồi trên ghế nhà trường nữa, vẫn có thể tự học tại nhà, theo lộ trình của Anh hay Mỹ, Canada, Úc…để lấy những tấm bằng học thuật khi kết thúc phổ thông. Từ đó vẫn đi tiếp vào các trường đại học, hoặc học nghề, kinh doanh…được.

Mục tiêu của tự giáo dục không phải là chống lại trường học, mà là mở rộng thêm những cơ hội khác, để tối ưu hóa năng lực mỗi người.

Học giỏi theo luật chơi cũng tốt thôi, nhưng nếu bạn không muốn chơi theo game của hệ thống, thì vẫn có những game khác, bạn được quyền tự chủ thiết kế lộ trình cuộc đời mình.

======

Life Mentor

 Giáo dục từ gia đình

 Lộ trình: Tự học • Tự chủ • Tự định hướng

 Worldschool • Hướng nghiệp • Du học Châu Âu