Rỗng phông văn hoá

Hồi hơn 20 tuổi bước chân sang Châu Âu, tôi chơi với 1 bạn cùng lớp người Hy Lạp. Hai bạn hay cùng nhóm đi du lịch qua nước này nước kia.

Cứ đến thành phố nào là bạn lại vào bảo tàng, phòng tranh, triển lãm. Các bạn Châu Âu trong nhóm đều vậy. Bạn đắm chìm cả buổi, tận tình giải thích bà Mai nghe về ý nghĩa từng tác phẩm. 1-2 lần đầu tôi còn đi theo, đến bảo tàng thứ 3 là tôi thấy giống nhau hết. Ông Rubens, ông Raphael, hay ông Vermeer... tôi chịu chết không phân biệt được ai theo trường phái nào. Rồi tôi quyết định ngồi ngoài cửa, ăn kem, ngắm người qua lại và đợi bạn xem xong đi tiếp. Tốn nhiều tiền vào du lịch và vé nhưng tôi không học hỏi thêm được nhiều.

Tôi cứ nghĩ mãi về trải nghiệm này. Tôi nhận ra mình không phải không biết đến cái đẹp, tôi cũng là một học sinh giỏi Văn, tính duy mỹ cao, tâm hồn thơ mộng. Nhưng tôi bị Rỗng kiến thức. Một cô gái khao khát hiểu biết, sống giữa lòng Châu Âu thấy mình muốn thuộc về nơi này. Nhưng văn hóa nghệ thuật ở khắp mọi nơi, mà cả năm không đi xem một triển lãm nào vì không hiểu gì. Không hiểu bố cục ánh sáng, hay các lớp màu có gì đặc biệt, hay phong cách Gothic khác gì phục hưng. Chỉ biết vào các nhà thờ lớn, và chụp ảnh thôi.

Từ khi làm mẹ, tôi có cơ hội "học lại từ đầu" cùng con. Ở VN tôi tích cực đưa con đi làng nghề, triển lãm, bảo tàng, sự kiện truyền thống. Bây giờ 40 tuổi, sống ở Bỉ, tôi không tiếc tiền và công sức đầu tư cho nền tảng văn hoá của con.

Nhìn đứa trẻ 8-10 tuổi đọc về từng trường phái mỹ thuật, nhìn một bức họa nổi tiếng là nhận ra ngay tác giả, hoặc giảng giải cho mẹ nghe điển tích phía sau mỗi bức vẽ, tôi lại nhớ về cô gái trẻ 20 tuổi ngày xưa. Bây giờ, tôi dắt tay con đi bảo tàng, con say mê đắm chìm hàng giờ, còn tôi thì như được sống lại và bù đắp những niềm vui thanh xuân bị bỏ lỡ.

Tôi nhớ lại, mình cũng giống rất nhiều bạn du học sinh thời đó, điểm GPA cao, thành tích dày, niềm tự hào có học bổng này nọ, nhưng vẫn khó khăn để hoà nhập.

Muốn kết bạn sâu sắc, thân thiết và làm việc được với nhau, thì kiến thức xã hội và giao tiếp quan trọng vô cùng.

Sau này, khi dạy con, tôi chưa bao giờ coi môn xã hội, Mỹ thuật, Âm nhạc là "môn phụ", môn cưỡi ngựa xem hoa cả.

Ở phương Tây, phông nền văn hóa (Cultural background) là bộ lọc để con người bắt đầu nói chuyện với nhau. Người ta có thể nể vì thành tích cứng (như điểm số) nhưng người ta chỉ chọn làm tri kỷ, làm đối tác khi chúng ta có khả năng đàm thoại về nhân sinh, nghệ thuật và lịch sử, chuyên môn.

Khi tiếp cận nghệ thuật, bắt chiếc các bạn Châu Âu, tôi không rèn con kỹ thuật biểu diễn trước (như là kỹ năng vẽ, hay đánh phím đàn), mà nâng cấp kiến thức về thẩm mỹ trước đã. Nhà tôi học món này nghiêm túc như 1 dự án trước mỗi lần du lịch.

Thiếu ngoại ngữ chỉ làm con khó nói, nhưng thiếu phông văn hóa sẽ làm con không có gì để nói với thế giới cả.

Thấu hiểu văn hóa không phải là năng khiếu bẩm sinh, nó là một thói quen được rèn luyện. Cha mẹ hoàn toàn có thể cùng con tích lũy phông nền này ngay từ khi con 6-12 tuổi thông qua những bộ phim tài liệu, những cuốn sách lịch sử nghệ thuật, hay dắt con đi nhiều ra cuộc sống.

Đừng chỉ cho con đi du học để lấy một cái nghề sinh tồn. Hãy cho con một điểm tựa văn hóa để con đi đến bất cứ đâu trên thế giới này, cũng thấy mình thuộc về nơi đó.

====

Life Mentor

Giáo dục từ gia đình

Lộ trình: Tự học • Tự chủ • Tự định hướng

Worldschool • Hướng nghiệp • Du học Châu Âu