Nhận diện: học vì đam mê hay học vì nghĩa vụ?

Đừng vội mừng khi thấy con ngồi yên một chỗ 2 tiếng. Có những sự tập trung mang lại tri thức, nhưng cũng có sự tập trung chỉ mang lại sự kiệt sức.

Để tôi tiết lộ cho các bác một bí mật: Trẻ em ở các nước giáo dục phát triển không học nhiều đâu, nhưng một khi đã chọn môn gì vì đam mê, trẻ sẽ được giáo viên và cha mẹ hỗ trợ theo đuổi đến đỉnh cao. Khi đó, trẻ có thể học quên cả thế giới mà không cần ai giám sát.

Nếu các bác mà thấy con học nhanh nhanh chóng chóng, rồi liên tục kiểm tra giờ, và hỏi "Làm xong cái này là được chơi đúng không ạ?”, là căng rồi. Tức là trẻ không thích học môn đó tí nào đâu. Nếu trẻ loay hoay mãi với cái bánh xe, quên cả giờ ăn, ánh mắt hào hứng khi tìm ra cách tháo lắp, tức là trẻ đang vô cùng chìm đắm. Đứa trẻ thứ nhất đang làm nghĩa vụ, đứa thứ hai đang sống trong đam mê.

Phụ huynh chúng ta thường chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng: "Bài xong chưa?", "Điểm mấy?”, và đặc biệt hay soi học bạ.

Khi học vì nghĩa vụ, sự tập trung của con là Sự tập trung cưỡng chế (Forced Attention), cực kỳ tốn năng lượng não bộ và dễ gây stress. Khi học vì đam mê, đó là trạng thái Flow (Dòng chảy), học mà như chơi, não bộ hoạt động hiệu quả gấp bội mà không mệt.

Vậy thì, học tập không phải là hoàn thành chỉ tiêu. Học tập là quá trình tự thân khai phóng.

Ví dụ nhé: nếu con ngồi viết văn, cứ viết được một câu lại tẩy xóa, nhìn ra cửa sổ, hỏi "Mẹ ơi mấy giờ rồi?", tay chân bồn chồn, tức là con đang chán học lắm rồi đấy. Còn khi con tự tìm hiểu về các hành tinh qua một bộ phim tài liệu, sau đó tự tay vẽ một bản đồ hệ mặt trời, vừa vẽ vừa lẩm bẩm giải thích (Self-talk). Con quên cả việc mẹ gọi xuống ăn cơm. Sản phẩm là một Dự án cá nhân đầy sáng tạo, tức là con rất say mê chủ động.

Trong lộ trình homeschool 6-18 tuổi, tôi luôn giúp cha mẹ giải mã thiên hướng học tập của con trước đã. Con phù hợp với kiểu học nào thì ta chiều con kiểu học đó. Các cha mẹ Homeschool nhớ nhé, chúng ta ưu tiên thiết kế các nhiệm vụ dựa trên sở thích cốt lõi của con. Khi con được học thứ con yêu, khái niệm "tự giác" trở nên thừa thãi vì con không thể dừng lại.

======

Life Mentor

 Giáo dục từ gia đình

 Lộ trình: Tự học • Tự chủ • Tự định hướng

 Worldschool • Hướng nghiệp • Du học Châu Âu