Nghịch lý Châu Âu: Ít trung tâm nhưng thừa tự tin

Nhìn vào tụi trẻ con Châu Âu, sao tụi nó học chậm dãi thong dong mà lại bản lĩnh thế? Tôi cứ mở to mắt quan sát, xem họ đã làm những gì để con học theo.

Để tôi tiết lộ cho các bác một bí mật: Trẻ em Châu Âu không tự tin nhờ các lớp kỹ năng sống đắt tiền, mà nhờ tham gia toàn những trò vô thưởng vô phạt.

Ở đây họ cũng có những trung tâm thể thao, trung tâm công nghệ, bảo tàng, khu vui chơi trẻ em…. Nhưng đọc các tờ quảng cáo của họ, rất là phèn.

Họ chỉ thuần tuý chụp ảnh, ghi giờ giấc, mức phí, hướng dẫn đường đến, và đơn giản mô tả: ở đây chúng tôi có những hoạt động này cho trẻ con.

Chứ họ không “lộng ngôn”, hứa hẹn những thứ ảo ảo như là: sau khoá học con bạn sẽ thay đổi, trưởng thành, hay biến từ lười biếng, thiếu ý chí thành chăm ngoan, tìm ra mục đích sống.

Chúng ta biết thừa chuyện các trung tâm luyện ra thần đồng hay lãnh đạo nhí là chuyện ảo ma Canada, vậy mà các cha mẹ vẫn tự huyễn, cho bản thân một niềm tin.

Ở Châu Âu bạn sẽ không tìm thấy một trung tâm nào kiểu "Luyện MC" hay "Trại hè Lãnh đạo đại bàng” rầm rộ. Toàn thấy những thứ rất nông dân như kiểu: cắm trại, scouting, ngủ đêm ngoài trời, tập xe đạp leo núi, làm mộc,....

Còn ở nhà thì bố mẹ toàn dạy những thứ cơ bản, mất thời gian như nấu ăn, đi chợ, rửa xe, lau kính, làm vườn….

Người Châu Á sẽ tập trung dạy trẻ con những kỹ năng nghe rất lộng lẫy của tương lai, người Châu Âu toàn dạy những thứ như người giúp việc. Vậy là họ tiến hoá ngược à?

Sự thật là, tự tin đến từ cảm giác "Tôi có năng lực" (Self-efficacy) thông qua việc tự hoàn thành những nhiệm vụ nhỏ nhất. Kỹ năng sống không phải là môn học, kỹ năng sống là Hệ quả của sự trải nghiệm thực, tự hoàn thành được những thách thức của cuộc sống.

Tôi lấy ví dụ của tụi trẻ con Worldschool nhé.

Thay vì học lớp thuyết trình, trẻ tự gọi điện đặt bàn ở nhà hàng hoặc tự hỏi nhân viên bảo tàng về một bức tranh trẻ tò mò, tự thuyết phục bố mẹ về 1 kế hoạch, tự vẽ và trình bày 1 dự án mà trẻ quan tâm. Khi con tự mình kết nối và nhận được phản hồi từ người lớn, sự tự tin đó là thành quả vững bền. Mà việc “thuyết trình” này không chỉ diễn ra trong khoá học ngắn hạn, có giáo viên hướng dẫn, nó trở thành hoạt động hàng ngày. Ngày nào trẻ cũng phải thuyết phục, giảng giải mong muốn của mình thì mới được đáp ứng.

Còn nữa, đi học kỹ năng tại trung tâm có hạn chế rất lớn là mọi tình huống khó khăn đưa ra đều là giả định. Tụi trẻ con Worldschool thì không có giả định, mà sẽ cần xử lý các vấn đề hàng ngày thực tế. Càng đi nhiều, càng gặp nhiều mâu thuẫn xã hội, những khác biệt trong nhận thức, trẻ học được nhanh nhất từ tình huống thật.

Trải nghiệm không có sai lầm, thì chỉ là một buổi diễn được lập trình sẵn.

Tôi ước giá như các trung tâm huấn luyện kỹ năng ở VN có thể nhấn thêm 1 bước, đẩy trẻ con ra thực tế hơn 1 chút. Nếu chỉ tập hợp trẻ con trong phòng máy lạnh và giả định tình huống thì hơi phí.

Hoặc cha mẹ ở nhà, tận dụng các cơ hội trong cuộc sống hàng ngày để dạy con kỹ năng thì tốt nhất. Chứ cha mẹ chi tiền thực chất là để mua sự rảnh tay và giảm bớt cảm giác tội lỗi vì không đồng hành cùng con thì hơi phí.

Tôi luôn cổ vũ Worldschool vì nó giải quyết được điều này bằng cách biến mọi hoạt động sinh hoạt thành một "dự án giáo dục". Con không cần đến trung tâm để học làm lãnh đạo, con học làm lãnh đạo từ việc điều phối cuộc đời mình.

Nên các bác đừng biến cuộc đời con thành một chuỗi các lớp học. Hãy biến mỗi ngày sống thành một cuộc phiêu lưu, nơi con được quyền sai, quyền sửa và quyền tự hào về chính mình.

Mời các bác tham gia Workshop 'Homeschool dễ hiểu dễ làm' 7h tối thứ 6 này nhé, chúng ta sẽ cùng bác bóc tách làm sao để con tự tin mà không cần tốn nhiều tiền.

====

Life Mentor

 Giáo dục từ gia đình

 Lộ trình: Tự học • Tự chủ • Tự định hướng

 Worldschool • Hướng nghiệp • Du học Châu Âu