Học ít hiểu nhiều – Vì sao con người ta có thể vừa chơi vừa học?

Hồi mới đưa con sang Bỉ, tôi cứ thấy trẻ con 3h đã nghỉ học, chiều nào cũng đạp xe loăng quăng hoặc thể thao, học được mấy tuần lại nghỉ dài. Nhìn sốt hết cả ruột. Tôi tự hỏi: "Học thế này thì giỏi kiểu gì?”. Tại sao lớn lên, tụi sinh viên đại học lại học tốt và nhiều kỹ năng thế.

Tôi nhất quyết phải theo dõi, xem người ta dạy trẻ con kiểu gì. Nói chung, các trường quốc tế họ không dạy nhiều kiến thức, mà toàn bắt trẻ con tự đọc. Đọc nhiều kinh khủng, danh sách sách phải đọc theo lứa tuổi dài cả met. Ngày trước học trường QT ở VN nhà tôi cũng chỉ đọc, đọc, và đọc thôi.

Tiếp nữa, họ dạy tư duy hệ thống. Bé tí thì họ không gọi đao to búa lớn là tư duy hệ thống. Nhưng về cơ bản là thế này: khi giao dự án, giáo viên chỉ đưa ra một câu hỏi duy nhất, hướng dẫn khung, và để con tự đi tìm dữ liệu, tự tranh luận và tự đúc kết.

Nghĩa là trẻ con cần cách tư duy, kết nối kiến thức vụn vặt khắp nơi thành hệ thống. Lớp con tôi đang làm một dự án tên là “Bay đến Congo”, yêu cầu trẻ con tìm hiểu về máy bay, lịch sử, địa lý Congo, rồi tụi nó phải cắt dán, vẽ vời, cuối cùng thấy làm được cái máy bay bằng khung gỗ dán giấy dán vải to đùng.

Từ con mắt bà mẹ châu Á, tôi thấy trò này mất thời gian ghê. Tốn nguyên cả tuần học mỗi 1 chủ đề. Mà rõ ràng chẳng phục vụ mục đích kỳ thi nào hết. Sau này đi thi ai hỏi đến Congo cơ chứ.

Nhưng đó là cách các trường Châu Âu họ rèn tư duy tổng hợp, hệ thống, và các kỹ năng cho trẻ. Họ không tâp trung vào kiến thức, học thuộc, lý thuyết. Nếu không là Congo thì cũng là Ai Cập, hay Butan. Nước nào không quan trọng, mà cuối cùng, đọng lại trong đứa trẻ là kỹ năng và tư duy.

Hoá ra, ở đây người ta coi trọng việc Chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng hơn là Tích trữ kiến thức đầy đầu. Con có thể học ít hơn về số lượng, nhưng mỗi thứ trẻ con được học đều trở thành năng lực thực chất.

Học không phải là nạp thật nhiều dữ liệu, học là Xây dựng tư duy hệ thống. Mà ở các trường ĐH VN giờ gọi là tư duy liên ngành đó. Cái này thật sự khó phết.

Ví dụ: các môn xã hội, tụi nó không có văn mẫu, không học thuộc số liệu bao giờ. Nhiệm vụ của tụi nó chỉ là đọc, đọc, và đọc. Đọc nhiều và kiến thức rộng lắm. Đứa nhỏ nhà tôi lớp 3 mà chả hiểu đọc ở đâu về các mục tiêu thiên niên kỷ của liên hợp quốc, cứ thấy nói những thứ đang huỷ hoại trái đất như biến đổi khí hậu, nạn đói, chiến tranh, trẻ em không được đến trường….

Rồi đầu óc bọn trẻ tự kết nối các kiến thức đọc được thành hệ thống liên kết với nhau. Nếu không có hệ thống, mọi nỗ lực đều rời rạc và mau quên.

Ngày xưa chúng ta không có AI, nên cứ học trâu bò để bù đắp, chứ bây giờ mà vẫn bắt trẻ con cày trâu bò học thuộc thì đi giật lùi rồi.

Bí mật của những học sinh xuất sắc nằm ở phương pháp tự học. Có Tiếng Anh và năng lực tự học là có thể học cả thế giới. Nhóm cha mẹ Homeschool mà tôi tư vấn đã giải quyết được vấn đề này bằng cách tập trung vào tư duy kỹ năng thay vì nhồi nhét lý thuyết.

Bác có thấy con đang học quá vất vả mà kết quả không như ý không? Bác có muốn biết cách tôi đã giải phóng con khỏi đống bài tập để con tự học hiệu quả không? Hãy nhắn cho tôi nhé. Workshop 'Homeschool dễ hiểu, dễ làm' 7h tối thứ 6 tuần này tôi sẽ chia sẻ sâu về kỹ thuật Học tinh gọn, mời bác tham gia để cùng gỡ rối cho con.

====

Life Mentor

 Giáo dục từ gia đình

 Lộ trình: Tự học • Tự chủ • Tự định hướng

 Worldschool • Hướng nghiệp • Du học Châu Âu