Giáo dục bảo tàng: Cách người Âu biến bảo tàng thành lớp học vạn vật cho trẻ nhỏ

Bài này tôi xin triệu tập team mê bảo tàng nhé. Khi đưa con đi du lịch, đưa con vào đủ các bảo tàng lớn nhỏ, nhưng con bác chỉ thấy mỏi chân, chán nản và đòi về khách sạn bật TikTok. Thì đó là dấu hiệu con bị thiếu kiến thức nền rất nặng nhé.

Lỗi không phải ở đứa trẻ, lỗi ở cách chúng ta mở cánh cửa bước vào thế giới cho con.

Để tôi tiết lộ cho các bác một bí mật: Ở phương Tây, bảo tàng không phải là nơi để lưu trữ đồ cổ, đó là một lớp học vạn vật (interdisciplinary classroom) sống động, nơi bộ não đứa trẻ học cách kết nối lịch sử, khoa học và nghệ thuật lại làm một.

Hồi con còn bé, tôi cũng hăng hái đưa con đi nhiều bảo tàng, nhưng con cũng chưa hiểu, chán đòi về chứ. Nhưng tôi không đầu hàng.

Tôi đã từng thấy những đứa trẻ tiểu học tại Châu Âu trong Bảo tàng Mỹ thuật Hoàng gia. Cô giáo cho mỗi đứa trẻ một chiếc kính lúp nhỏ và một quyển sổ nhỏ. Tụi nhỏ đi soi những "chi tiết bí ẩn" được trích ra từ các bức tranh trong phòng. Nhiệm vụ của tụi nhỏ là đi tìm xem chi tiết đó nằm ở bức tranh nào, và điền thông tin danh hoạ vào mỗi tờ phiếu bài tập. Lũ trẻ bò toài ra sàn, mắt sáng rực như những nhà thám hiểm.

Tôi cứ ao ước mình cũng được học như vậy. Rằng con mình nhất định sẽ hiểu và không bỏ cuộc.

Người Châu Âu dùng bảo tàng để Kích hoạt sự tò mò (Inquiry-based learning) trong mỗi đứa trẻ. Với các hoạt động sân khấu, triển lãm, văn hoá, điêu khắc…họ cũng làm như vậy. Mà không cần tầng lớp tinh hoa cao siêu, các chương trình tích hợp vào trường học công lập cũng đã rất dày các hoạt động văn hoá. Cha mẹ chỉ cần bám theo là đã quanh năm bận rộn.

Giáo dục bảo tàng không chỉ là đáp ứng môn lịch sử hay mỹ thuật ở trường, đó là Quá trình giải mã quá khứ và nâng cao năng lực thẩm mỹ ở con.

Tôi ví dụ nhé, trước khi đi xem bảo tàng Lịch sử tự nhiên, nếu con Homeschool, các bác hãy làm một dự án nhỏ: "Thu thập 5 loại đá/vỏ ốc khác nhau". Con phải tự phân loại, dùng kính lúp soi vân đá, tra cứu Internet xem chúng thuộc nhóm nào, viết nhãn thông tin bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh, rồi tự bày một cái bàn triển lãm nhỏ. Nhìn thế thôi, nhưng là tập hợp của cả chục kỹ năng đấy.

Các bác không cần phải là chuyên gia lịch sử hay nhà phê bình nghệ thuật thì mới dạy được con. Hãy bắt đầu bằng việc lùi lại, đặt những câu hỏi mở: "Con thấy cái này giống cái gì?", "Con đoán xem người xưa dùng nó để làm gì?" và học cùng con.

Mời các bác tham gia Workshop 'Homeschool dễ hiểu, dễ làm' vào lúc 7h tối thứ 6 tuần này, tôi sẽ chỉ cho các bác cách thiết kế một buổi Museum Education để giải phóng tư duy cho con nhé.

====

Life Mentor

Giáo dục từ gia đình | Worldschool

Lộ trình giáo dục | Tư duy Kỹ năng

Hướng nghiệp | Du học Châu Âu