Đừng sưu tầm tài liệu, hãy dạy con năng lực tự cập nhật chính mình

Gần đây tôi để ý các phụ huynh tôi tư vấn chia làm 2 nhóm rất rõ rệt. Nhóm 1: liên tục hỏi tài liệu, có test trình độ không, hỏi so sánh chương trình A với chương trình B. Nhóm 2: không quan tâm kiến thức lớp mấy, thậm chí sẵn sàng yêu cầu cho con lùi phần kiến thức, nhưng họ luôn đặt hàng tôi hướng dẫn con phương pháp học, cách tư duy và mở rộng những tư tưởng mới.

Để tôi tiết lộ cho các bác một bí mật: nhiều đứa trẻ học rất nhiều nhưng lại không biết cách học.

Trẻ con đến trường, dành hàng nghìn giờ ngồi học, nhưng có thể chưa từng được dạy cách học hiệu quả.

Trong thời đại AI, kiến thức không còn khan hiếm. Chương trình A hay B cũng được hết, tài liệu bạt ngàn trên Internet. Sưu tầm tài liệu cũng chỉ làm chật ổ cứng. Biết học mới là lợi thế thật sự.

Nhiều năm qua, tôi nhận thấy cha mẹ Việt Nam là top thế giới về đầu tư học hành cho con rồi đấy. Họ tìm trường tốt, tìm giáo viên nổi tiếng, tìm chương trình xịn, tìm tài liệu khắp nơi.  Nhưng rất ít người hỏi con có biết tự học không? Con có biết khi không hiểu thì phải làm gì không? Khi hiểu rồi thì có biết cách liên kết kiến thức với vấn đề trong cuộc sống cần giải quyết không?

Chúng ta đầu tư rất nhiều vào việc học cái gì, nhưng ít đầu tư vào việc học như thế nào.

Trẻ con VN nhà mình không học kém, mà các con đang phải học theo cách khiến não nhanh mệt nhất. Kiểu đọc đi đọc lại, học thuộc quá nhiều, nghe xem video liên tục với tốc độ nhanh, làm bài chuẩn theo đáp án.

Nhưng mà lái câu hỏi vòng vèo một cái là không liên kết được.

Để tôi mô tả cho các bác một đứa trẻ Worldschool học như thế nào nhé. Trẻ biết tìm thông tin, biết tò mò đặt câu hỏi, biết kết nối kiến thức A với B, biết sửa sai, biết hệ thống lại.

Nên là, tương lai sẽ thuộc về người học nhanh nhất, chứ không phải người biết nhiều nhất.     

Bây giờ nếu con các bác vẫn còn hiện tượng phải nhắc mới học, không tò mò gì về thế giới xung quanh, hoặc thờ ơ trước kiến thức mới, thì đáng lo đấy. Không phải lo con thiếu kiến thức đâu. Mà là con mất khả năng tự học khi không còn người nhắc.

Đó là lý do nhiều bạn học rất giỏi ở trường nhưng lên đại học lại chật vật. Khi không ai quản lý, không ai kiểm tra nữa, không ai ép nữa, là các bạn ý thả trôi luôn.

Chúng ta đều biết AI sẽ thay đổi gần như mọi ngành nghề. Nhưng có một kỹ năng càng ngày càng giá trị: là khả năng tự cập nhật chính mình.

Tôi luôn biết ơn trường học vì dạy con tôi kiến thức, nhưng tôi luôn tin rằng gia đình mới là nơi hình thành thái độ với tri thức.

Một đứa trẻ biết học cách học sẽ không sợ thế giới thay đổi. Vì bất cứ khi nào cần, con đều có thể bắt đầu lại. Bởi trường học thường đánh giá kết quả học tập, cuộc đời lại đánh giá khả năng học những điều chưa từng được dạy.

===

Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình

(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)