Chán Worldschooling, quay lại trường học - Con có dễ hòa nhập không?

Nỗi băn khoăn lớn nhất khi Worldschooling (100%) là “Nếu một ngày con quay lại trường công hay trường tư thì có dễ hòa nhập không?”

Có rất nhiều nỗi sợ ở đây:

• Sợ con bị hổng kiến thức so với bạn bè cùng lớp.
• Lo con khó quen lại kỷ luật trường lớp, từ giờ giấc đến nội quy.
• Ngại con bị cô lập, vì “từng đi con đường khác”.

Tất cả những lo lắng này đều chính đáng. Phải biết trước điều gì chờ đợi mình phía trước mới dám bước đi chứ.

Ở Việt Nam hiện nay, trẻ phải có học bạ (được theo dõi trên hệ thống của Sở/phòng giáo dục) thì mới được theo học tại trường công/tư (dạy theo chương trình bộ GD). Tôi có đọc được, vẫn có trường hợp ngoại lệ, trẻ từ hệ thống khác phải thi, kiểm tra, đánh giá, và có sự đồng ý của hiệu trưởng, phòng giáo dục…mới được vào học. Cách này cũng hơi lòng vòng nhưng mà vẫn làm được nhé các bác. Anh Phan Phan nhà tôi học 4 năm tại Na Uy không có học bạ nhưng vẫn về VN vào học được.

Còn nghiên cứu khoa học & giáo dục nói gì?

Các nghiên cứu về tái hòa nhập học đường (school reintegration) cho thấy:

• Trẻ từng học ở môi trường linh hoạt có thể gặp “sốc” khi quay lại nề nếp cứng nhắc (Meier, 2018).
• Nhưng trẻ Worldschooling thường được rèn khả năng tự học, tự quản – đây lại là kỹ năng quý giá giúp bắt nhịp nhanh. Gần như trẻ có thể tự nghiên cứu dự án của mình mà không cần nhiều sự giám sát.

Trường học vẫn có những ưu điểm quý của nó, ví dụ như: có cộng đồng bạn bè rộng, dễ tham gia hoạt động tập thể, trẻ có khung chương trình rõ ràng, chuẩn hóa, và cha mẹ “nhẹ gánh” hơn, đỡ phải trực tiếp tổ chức việc học.

Thường thì tôi thấy mọi người bỏ trường sang Worldschooling, rất ít thấy trường hợp Worldschooling vài năm rồi lại chuyển về trường.

Nhưng nếu bạn quyết định cho con quay lại trường sau nhiều năm worldschooling thì cần phải chú ý mấy chuyện như này nhé:

• Con phải điều chỉnh nhịp sinh hoạt từ tự do sang nề nếp
• Con phải học lại những điều con chưa được học so với bạn bè tại trường.
• Có nguy cơ bị “dán nhãn” là khác biệt, ảnh hưởng tâm lý, học cách “tái hoà nhập” trường học

Nhưng thôi, không sao đâu. Trẻ có khả năng thích nghi rất nhanh. Nghiên cứu tâm lý phát triển cho thấy chỉ cần vài tuần đến vài tháng, đa số trẻ sẽ điều chỉnh được nhịp học mới. Các bác có thấy tụi trẻ con khoảng 8-12 tuổi di cư theo bố mẹ không? Chỉ mất 2-3 năm là tụi nhỏ đó chuyển đổi ngôn ngữ, văn hoá như bản xứ được luôn rồi. Giai đoạn này cha mẹ nhất định phải đồng hành, vì đây là một bước thay đổi rất lớn với con.

Checklist nhanh cho cha mẹ

Chuẩn bị tâm lý: Nói với con trước về sự khác biệt ở trường, giờ giấc, quy định, cách học

Kiểm tra kiến thức: Làm bài test nhỏ ở 2–3 môn chính (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ) để xem con có cần bù kiến thức không.

Tập dần kỷ luật: Thực hành giờ giấc như đi học thật trước vài tuần.

Xây cầu nối xã hội: Cho con tham gia CLB, lớp học thêm, hoạt động nhóm để làm quen bạn bè trước khi chính thức nhập học.

Đồng hành ban đầu: 1–2 tháng đầu, cha mẹ nên thường xuyên hỏi chuyện con, lắng nghe cảm xúc thay vì chỉ hỏi điểm số.

======

Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình

(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)