Một ngày của học sinh tiểu học ở Bỉ
17.03.2026
Trải nghiệm chuyển từ trường quốc tế ở VN sang trường công ở Bỉ
- Người viết: Life Mentor lúc
- Giáo dục quốc tế
Nhà mình chuyển từ trường quốc tế ở VN sang trường công ở Bỉ, nên thấy có nhiều trải nghiệm rất khác.
Ở VN, mình có thể góp ý, nhờ điều chỉnh phương pháp cho phù hợp với con mình, yêu cầu sự linh động…nhà trường luôn sẵn sàng nghe và phản hồi một cách linh hoạt.
Trường tư mà con mình học lớp 1, trong buổi họp phụ huynh còn cũng hơi quá đáng, phụ huynh góp ý cả cách quản lý vận hành của trường, cách quản lý lớp và phương pháp dạy học của cô. Mình thấy như thế cũng đi quá giới hạn. Nhiều lúc phụ huynh đóng phí cao và yêu cầu dịch vụ chăm sóc chiều chuộng hơi nhiều. Phụ huynh được coi là “khách hàng” và các dịch vụ được điều chỉnh để đáp ứng mong muốn riêng (nâng cao học tập, thêm hỗ trợ) của mỗi gia đình. Không làm hài lòng họ cũng dễ bị bê lên mạng hoặc kiện tụng lắm.
Khi sang trường ở Bỉ, trải nghiệm đó khác hẳn. Trường công/ tư do chính phủ tài trợ và quản lý, các cô nói luôn là phụ huynh ở nhà không nên dạy con, kẻo khác kiểu dạy của cô. Nghĩa là việc học thuật đừng có động vào. Nhưng mọi thứ liên quan đến wellbeing (sức khoẻ thể chất tinh thần) của con lại được quan tâm chu đáo. Bạn nào nhập cư, bạn nào chậm, có sức khoẻ tâm lý, bị bắt nạt, hay tính cách đặc biệt đều được các cô ghi vào sổ theo dõi riêng, và nhận được chăm sóc đặc biệt. Nhà mình có thể hẹn lịch, đến trình bày tính cách của con, các cô ghi nhận và có chuyên gia tâm lý, hoặc giáo viên riêng.
Sự khác biệt này ở VN sẽ được nhìn nhận như là trường chiều hay không chiều phụ huynh, còn ở đây mình hiểu là cách nhìn khác về quyền can dự của phụ huynh trong giáo dục. Mỗi tuần vẫn có 1 buổi phụ huynh gặp nhau tại trường để trò chuyện, và mỗi tháng có 1 buổi kiểu tiệc trà (tea party), để cha mẹ phản hồi với nhà trường. Nếu cần gì đặc biệt, vẫn đặt lịch hẹn hiệu trưởng. Có app để trao đổi với giáo viên phụ trách. Nhưng quyền can dự vào học thuật thì có giới hạn. Tất cả đều vì phúc lợi tốt nhất của đứa trẻ.
Với gia đình mình, cũng phải làm quen lại với cú shock văn hoá giáo dục này. Ban đầu thì thấy hơi khó khăn, vì không được theo ý mình. Nhưng sau lại thấy may quá, mình thật sự giải phóng được tâm trí. Không phải theo dõi, giám sát, hay can thiệp sâu như hồi ở VN nữa.
Các cô nghiêm khắc, trường có luật lệ, bạn bè tốt thân thiện, khiến 2 đứa trẻ này tự điều chỉnh hành vi. Không biết thì tự đi tìm giáo viên nhờ hỗ trợ.
Mẹ nhàn hết cả thân, ế chỏng luôn.
Trường công ở Bỉ hay ở chỗ, họ không chiều chuộng, nhưng cũng không thờ ơ với học sinh. Họ đặt niềm tin vào năng lực tự chủ của học sinh.
Điều này cũng là một phần của lý do tại sao nhiều phụ huynh như mình khi cho con sang du học, kể cả bậc phổ thông hay đại học, cảm thấy lạ lẫm lúc đầu, bởi môi trường mới không phản hồi từng yêu cầu riêng biệt, nhưng lại dạy con tự chủ, tự thương lượng và tự điều chỉnh hành vi học tập, một kỹ năng sống quan trọng ở môi trường quốc tế.
=====
Ở VN, mình có thể góp ý, nhờ điều chỉnh phương pháp cho phù hợp với con mình, yêu cầu sự linh động…nhà trường luôn sẵn sàng nghe và phản hồi một cách linh hoạt.
Trường tư mà con mình học lớp 1, trong buổi họp phụ huynh còn cũng hơi quá đáng, phụ huynh góp ý cả cách quản lý vận hành của trường, cách quản lý lớp và phương pháp dạy học của cô. Mình thấy như thế cũng đi quá giới hạn. Nhiều lúc phụ huynh đóng phí cao và yêu cầu dịch vụ chăm sóc chiều chuộng hơi nhiều. Phụ huynh được coi là “khách hàng” và các dịch vụ được điều chỉnh để đáp ứng mong muốn riêng (nâng cao học tập, thêm hỗ trợ) của mỗi gia đình. Không làm hài lòng họ cũng dễ bị bê lên mạng hoặc kiện tụng lắm.
Khi sang trường ở Bỉ, trải nghiệm đó khác hẳn. Trường công/ tư do chính phủ tài trợ và quản lý, các cô nói luôn là phụ huynh ở nhà không nên dạy con, kẻo khác kiểu dạy của cô. Nghĩa là việc học thuật đừng có động vào. Nhưng mọi thứ liên quan đến wellbeing (sức khoẻ thể chất tinh thần) của con lại được quan tâm chu đáo. Bạn nào nhập cư, bạn nào chậm, có sức khoẻ tâm lý, bị bắt nạt, hay tính cách đặc biệt đều được các cô ghi vào sổ theo dõi riêng, và nhận được chăm sóc đặc biệt. Nhà mình có thể hẹn lịch, đến trình bày tính cách của con, các cô ghi nhận và có chuyên gia tâm lý, hoặc giáo viên riêng.
Sự khác biệt này ở VN sẽ được nhìn nhận như là trường chiều hay không chiều phụ huynh, còn ở đây mình hiểu là cách nhìn khác về quyền can dự của phụ huynh trong giáo dục. Mỗi tuần vẫn có 1 buổi phụ huynh gặp nhau tại trường để trò chuyện, và mỗi tháng có 1 buổi kiểu tiệc trà (tea party), để cha mẹ phản hồi với nhà trường. Nếu cần gì đặc biệt, vẫn đặt lịch hẹn hiệu trưởng. Có app để trao đổi với giáo viên phụ trách. Nhưng quyền can dự vào học thuật thì có giới hạn. Tất cả đều vì phúc lợi tốt nhất của đứa trẻ.
Với gia đình mình, cũng phải làm quen lại với cú shock văn hoá giáo dục này. Ban đầu thì thấy hơi khó khăn, vì không được theo ý mình. Nhưng sau lại thấy may quá, mình thật sự giải phóng được tâm trí. Không phải theo dõi, giám sát, hay can thiệp sâu như hồi ở VN nữa.
Các cô nghiêm khắc, trường có luật lệ, bạn bè tốt thân thiện, khiến 2 đứa trẻ này tự điều chỉnh hành vi. Không biết thì tự đi tìm giáo viên nhờ hỗ trợ.
Mẹ nhàn hết cả thân, ế chỏng luôn.
Trường công ở Bỉ hay ở chỗ, họ không chiều chuộng, nhưng cũng không thờ ơ với học sinh. Họ đặt niềm tin vào năng lực tự chủ của học sinh.
Điều này cũng là một phần của lý do tại sao nhiều phụ huynh như mình khi cho con sang du học, kể cả bậc phổ thông hay đại học, cảm thấy lạ lẫm lúc đầu, bởi môi trường mới không phản hồi từng yêu cầu riêng biệt, nhưng lại dạy con tự chủ, tự thương lượng và tự điều chỉnh hành vi học tập, một kỹ năng sống quan trọng ở môi trường quốc tế.
=====
Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình
(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)