Trẻ con có khung giờ làm ồn
17.03.2026
(Series: Dự án "Đứa trẻ toàn cầu": GenAlpha cần chuẩn bị gì khi bước ra thế giới?)
Mỗi tháng nhà trường gửi cho phụ huynh 1 kế hoạch các hoạt động (kiểu thời khoá biểu ấy). Lịch gì mà toàn những tiết học lạ lùng. Đi vào rừng cũng là 1 buổi học. Đi nông trại cũng là buổi học. Tập biểu diễn với nghệ sĩ của nhà hát thành phố cũng là buổi học. Có hôm đi thăm nhà dưỡng lão, đi bảo tàng, đi nhặt rác bảo vệ môi trường, đi vào nhà máy quan sát cách vận hành. Ơ kìa, chả thấy chữ nghĩa đâu, kín nửa tuần toàn đi ra ngoài.
Giờ mời các bạn cùng soi vào lịch học tập của trẻ em tiểu học ở Bỉ với mình nhé.
Buổi sáng trẻ tự ăn sáng tại nhà, dậy muộn thì nhịn, không có hàng quán hay mua đồ ăn căng tin hay cổng trường. Tụi nhỏ đi bộ, đi xe đạp, scooter đến trường, bất kể nắng mưa, hay tuyết nhé. Một số bạn ở xa có bố mẹ đưa đến bằng ô tô. Không có xe nhà trường đón theo tuyến đâu. Có hôm trời rất lạnh mà có bạn vẫn mặc quần đùi, bố mẹ các bạn muốn rèn cho chịu thời tiết khắc nghiệt đây mà. Trẻ học cách quản lý thời gian, tự di chuyển, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Trẻ học chữ nghĩa không quá nặng. Bài tập về nhà có khi chỉ một trang, nhiều hôm không có. Nhà trường dành rất nhiều thời gian cho hoạt động ngoại khoá. Thể thao ba buổi mỗi tuần. Bơi một buổi, gym hai buổi có huấn luyện viên.
Sau 3 rưỡi chiều, trẻ con tan học. Chắc chẳng có mấy đứa trẻ ở trong nhà đâu. Các câu lạc bộ thể thao, scouting, đi thư viện…mới là nơi tấp nập nhất. Các trung tâm thể thao và câu lạc bộ hay mở chiều muộn, để phục vụ tụi trẻ con đi học đây mà. Mình cứ nghĩ, ở đây mà mở trung tâm luyện thi, học thêm thì chắc ế ẩm, nhưng mở câu lạc bộ thể thao thì chắc ăn nên làm ra.
Ở Châu Âu mình nhận ra nhiều điều về triết lý giáo dục. Giáo dục không chỉ nằm ở sách vở, mà nằm ở cách họ tổ chức cả một ngày để rèn kỹ năng sống cho trẻ. Trẻ được rèn luyện khả năng tự lập và kỹ năng xã hội rất mạnh mẽ.
Trẻ con Châu Âu chơi và trải nghiệm xã hội nhiều. Người ta coi chơi là một loại năng lực sinh tồn giúp trẻ quản trị rủi ro và hiểu giới hạn của cơ thể mình. Chơi và tương tác nhiều với thế giới, trẻ mới học được hợp tác, giải quyết xung đột, lãnh đạo. Hồi đi học phổ thông ở VN, mình thấy bọn mình được rèn luyện các kỹ năng độc lập. Làm bài 1 mình, suy nghĩ 1 mình, các cuộc thi đều ưu tiên năng lực cá nhân hơn là đồng đội. Đến ĐH bọn mình mới tập toẹ làm bài tập nhóm lần đầu tiên.
Điều thú vị là trong mối quan hệ với giáo viên, khoảng cách quyền lực gần nhau hơn. Học sinh gọi người lớn bằng tên, có thể tranh luận, đề nghị, nêu ý kiến mà người lớn không được gạt đi, phớt lờ, dùng uy quyền áp đảo, mà phải trả lời tôn trọng.
Chê mỗi cái là trẻ con tiểu học ở đây chữ viết vừa to vừa xấu, học hành ít chữ nghĩa quá, đứa trẻ nào không thích học thuật là họ không cố để rèn, mà cứ bảo để kệ tụi nó. Bạn không nghị lực là lựa chọn con đường dễ dãi và từ bỏ sớm.
Thôi thì đành để con "học ít đi" một chút để được "sống nhiều hơn" vậy. Bạn đang nuôi con theo trường phái nào, hãy cùng chia sẻ góc nhìn của bạn với mình nhé.
=====
Mỗi tháng nhà trường gửi cho phụ huynh 1 kế hoạch các hoạt động (kiểu thời khoá biểu ấy). Lịch gì mà toàn những tiết học lạ lùng. Đi vào rừng cũng là 1 buổi học. Đi nông trại cũng là buổi học. Tập biểu diễn với nghệ sĩ của nhà hát thành phố cũng là buổi học. Có hôm đi thăm nhà dưỡng lão, đi bảo tàng, đi nhặt rác bảo vệ môi trường, đi vào nhà máy quan sát cách vận hành. Ơ kìa, chả thấy chữ nghĩa đâu, kín nửa tuần toàn đi ra ngoài.
Giờ mời các bạn cùng soi vào lịch học tập của trẻ em tiểu học ở Bỉ với mình nhé.
Buổi sáng trẻ tự ăn sáng tại nhà, dậy muộn thì nhịn, không có hàng quán hay mua đồ ăn căng tin hay cổng trường. Tụi nhỏ đi bộ, đi xe đạp, scooter đến trường, bất kể nắng mưa, hay tuyết nhé. Một số bạn ở xa có bố mẹ đưa đến bằng ô tô. Không có xe nhà trường đón theo tuyến đâu. Có hôm trời rất lạnh mà có bạn vẫn mặc quần đùi, bố mẹ các bạn muốn rèn cho chịu thời tiết khắc nghiệt đây mà. Trẻ học cách quản lý thời gian, tự di chuyển, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Trẻ học chữ nghĩa không quá nặng. Bài tập về nhà có khi chỉ một trang, nhiều hôm không có. Nhà trường dành rất nhiều thời gian cho hoạt động ngoại khoá. Thể thao ba buổi mỗi tuần. Bơi một buổi, gym hai buổi có huấn luyện viên.
Sau 3 rưỡi chiều, trẻ con tan học. Chắc chẳng có mấy đứa trẻ ở trong nhà đâu. Các câu lạc bộ thể thao, scouting, đi thư viện…mới là nơi tấp nập nhất. Các trung tâm thể thao và câu lạc bộ hay mở chiều muộn, để phục vụ tụi trẻ con đi học đây mà. Mình cứ nghĩ, ở đây mà mở trung tâm luyện thi, học thêm thì chắc ế ẩm, nhưng mở câu lạc bộ thể thao thì chắc ăn nên làm ra.
Ở Châu Âu mình nhận ra nhiều điều về triết lý giáo dục. Giáo dục không chỉ nằm ở sách vở, mà nằm ở cách họ tổ chức cả một ngày để rèn kỹ năng sống cho trẻ. Trẻ được rèn luyện khả năng tự lập và kỹ năng xã hội rất mạnh mẽ.
Trẻ con Châu Âu chơi và trải nghiệm xã hội nhiều. Người ta coi chơi là một loại năng lực sinh tồn giúp trẻ quản trị rủi ro và hiểu giới hạn của cơ thể mình. Chơi và tương tác nhiều với thế giới, trẻ mới học được hợp tác, giải quyết xung đột, lãnh đạo. Hồi đi học phổ thông ở VN, mình thấy bọn mình được rèn luyện các kỹ năng độc lập. Làm bài 1 mình, suy nghĩ 1 mình, các cuộc thi đều ưu tiên năng lực cá nhân hơn là đồng đội. Đến ĐH bọn mình mới tập toẹ làm bài tập nhóm lần đầu tiên.
Điều thú vị là trong mối quan hệ với giáo viên, khoảng cách quyền lực gần nhau hơn. Học sinh gọi người lớn bằng tên, có thể tranh luận, đề nghị, nêu ý kiến mà người lớn không được gạt đi, phớt lờ, dùng uy quyền áp đảo, mà phải trả lời tôn trọng.
Chê mỗi cái là trẻ con tiểu học ở đây chữ viết vừa to vừa xấu, học hành ít chữ nghĩa quá, đứa trẻ nào không thích học thuật là họ không cố để rèn, mà cứ bảo để kệ tụi nó. Bạn không nghị lực là lựa chọn con đường dễ dãi và từ bỏ sớm.
Thôi thì đành để con "học ít đi" một chút để được "sống nhiều hơn" vậy. Bạn đang nuôi con theo trường phái nào, hãy cùng chia sẻ góc nhìn của bạn với mình nhé.
=====
Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình
(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)