Đổi thay lớn khi cả gia đình ra nước ngoài: con hội nhập nhanh hơn bố mẹ

Đổi thay lớn khi cả gia đình ra nước ngoài: con hội nhập nhanh hơn bố mẹ.

(Series: Cả nhà du học - Giải mã những kỳ vọng)

Có một khoảnh khắc rất lạ khi sống ở nước ngoài mà nhiều phụ huynh không nói ra. Đó là lúc con bắt đầu hiểu cách xã hội vận hành và quay ra hướng dẫn cho cha mẹ. Cảm giác lúc đó nó kỳ lạ lắm, giống như quyền làm cha làm mẹ tự dưng bị tước mất ấy. Tự nhiên con có quyền lực và có nguy cơ không tin hướng dẫn của cha mẹ nữa.

Khi ở Việt Nam, cha mẹ thường là người dẫn đường. Vì cha mẹ hiểu hệ thống, khôn hơn, sống lâu ở đời hơn, biết nhiều hơn mà, nên cha mẹ giải thích cho con.

Khi du học, trẻ em lại là những người bản địa hóa nhanh nhất. Con học ngôn ngữ nhanh hơn, hiểu luật chơi ở trường, thẩm thấu văn hóa như một miếng bọt biển, nắm pháp luật, biết quyền lợi của trẻ em. Trong khi cha mẹ vẫn còn đang loay hoay với đống giấy tờ, lúc này không còn chỉ đạo, dẫn dắt được nữa.

Khi làm tư vấn giáo dục, mình gặp quá trời nhiều trường hợp du học cả gia đình. Các cha mẹ rất dễ rơi vào cái hố tâm lý này. Cha mẹ sợ mất đi sự tôn nghiêm và quyền lực trong gia đình. Và phản ứng của cha mẹ lúc này rất quan trọng. Có người cảm thấy mất kiểm soát, bắt đầu quản lý con chặt hơn. Có người phủ nhận môi trường mới.

Trong giáo dục quốc tế, đây được gọi là hiện tượng xã hội hóa ngược. Tức là con dạy lại cha mẹ những giá trị mới. Mà đây thực sự là một dấu hiệu tích cực, chứ không phải suy thoái đạo đức như chúng ta vẫn lo sợ.

Vậy thì, chúng ta hãy thử dựa dẫm vào con một cách có chủ đích, để con trưởng thành hơn nhé.

Mình thấy khi dựa dẫm vào con, mình nhàn quá cơ. Để con dịch thư của trường, con giải thích văn hóa, con hướng dẫn bố mẹ dùng hệ thống mới. Nhờ con cầm bản đồ dẫn đường, hướng dẫn mua vé tàu. Chính lúc này con học được trách nhiệm và sự tự tin, còn mình thì nhẹ đầu hơn hẳn.

Đừng lo quyền lực của cha mẹ mất đi, nó chỉ chuyển sang hình thức khác thôi. Con có thể hiểu hệ thống, hiểu ngôn ngữ, hiểu môi trường, tự tin dẫn dắt. Nhưng cha mẹ vẫn là người giữ giá trị sống, giữ nền tảng văn hóa, và giúp con đưa ra những quyết định dài hạn. Ví dụ, việc chọn trường, cách đối xử với người khác, hay những quyết định về giá trị sống, con vẫn quay lại hỏi bố mẹ.

Khi cả gia đình đi du học, bố mẹ không nhất thiết phải luôn bước phía trước. Nếu bạn cũng đang trong hành trình này, bạn có sẵn sàng học một điều mới từ chính con mình không? Để con trở thành "người dẫn đường" lại là dấu hiệu của một gia đình lành mạnh. Đừng lo mất đi uy quyền của cha mẹ.

Từ ngày mình để con là cộng sự, mẹ vừa nhàn, mà con tự lập được bao nhiêu việc. Mình chuẩn bị chuyển giao cho con bộ môn Family maintainance (quản lý vận hành cái gia đình này) cho con. Lúc đó thì mẹ chỉ nhàn tênh ngồi bóc cam thôi.

===

Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình

(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)