Một ngày của học sinh tiểu học ở Bỉ
17.03.2026
Bí kíp dạy con tự chủ: Khi cả xã hội cùng rèn luyện trẻ
- Người viết: Life Mentor lúc
- Giáo dục quốc tế
Mỗi lần mình nhanh nhảu định làm hộ con gì đó là mình lại có cảm giác tất cả người Bỉ xung quanh đang nhìn mình bằng một ánh mắt lạ lùng á.
Thế là mình khựng lại, thu tay về và đứng sang bên cạnh để con tự xoay xở. Đấy, sau có 1 tháng mà mình đã thực hành giống người Bỉ rồi. Mình bắt đầu học được cái sự kiên nhẫn đến lạ lùng của họ. Mình đỉnh quá các bạn ạ.
Và đây là cách người Châu Âu dạy cho trẻ tự lập, tự lên tiếng, tự lên lịch trình cho cuộc sống. Bí kíp ăn liền nè.
Khi vào nhà hàng nhé, thay vì mẹ cầm menu gọi món hộ cả nhà, ở VN mình gọi là giao cho 1 người đi chợ đấy, thì cha mẹ ở đây sẽ lùi lại phía sau. Họ để đứa trẻ tự đọc, tự chọn. Khi bồi bàn đến, mấy lần suýt nữa mở mồm gọi món hộ con. Người Bỉ làm gì? Họ hỏi “Con gọi món gì, con nói đi”. Thế là đứa trẻ tự đặt món của mình, bớt cay, thêm ngọt, bớt đường, hay gì gì đứa trẻ cũng tự nhớ.
Sau đó, đến đoạn cao cấp hơn. Họ cho con gọi món hộ người lớn. Ban đầu là chỉ gọi hộ 1 người (mẹ) thôi. Rồi sau đứa nhỏ sẽ đặt món cho cả nhà.
Trong các khoá học, mình đã hướng dẫn đủ cách để con tự lập, nhưng đến lúc sang Bỉ mình mới thấy họ thiết kế cả một xã hội để đứa trẻ tự chủ. Không phải chỉ có cha mẹ rèn con đâu các bác ạ. Mà là cả xã hội kiên nhẫn để hướng dẫn đứa trẻ tự chủ, tự do.
Họ có chương trình thời sự riêng cho trẻ con hằng ngày để các bé hiểu vấn đề đất nước. Họ chủ động lọc tin và thiết kế nội dung phù hợp với trẻ con luôn từ đầu. Rồi họ đưa trẻ đi tham gia vào làm giấy tờ hành chính từ sớm.
Ví dụ nhé: bạn Vi nhà mình khi cần làm thẻ thư viện. Đoạn này mình đã học được bài học xương máu là mẹ tuyệt đối không được nói hộ rồi. Mà xông ra nói hộ con, người ta sẽ thấy kì lạ lắm đấy. Đầu tiên con phải tự ra hỏi quản lý xem cần chuẩn bị những gì, rồi con tự nhớ thông tin và về nheo nhéo nhắc mẹ là phải mang ID card của con đi đấy nhé.
Khi đến nơi con tự nộp giấy tờ, tự hỏi thủ tục, người ta hướng dẫn xong con tự mượn sách, tự quẹt thẻ rồi tự tìm code vào máy tính, làm đúng một lần là con thuộc luôn và lần sau mẹ không bao giờ phải nhúng tay vào nữa.
Người Châu Âu họ hay phết, họ luôn đẩy đứa trẻ lên phía trước để tự đề nghị và tự giải quyết vấn đề của mình. Họ chỉ bước vào khi con thực sự cầu cứu. Họ không có nhu cầu “mẹ làm cho nhanh”. Họ không cần nhanh. Họ không cần xong cho được việc. Họ có toàn bộ thời gian trên đời này để kiên nhẫn hướng dẫn một đứa trẻ dù là con mình hay con người khác.
Khi cả xã hội đều vận hành như vậy, bạn ở đây, bạn sẽ auto thay đổi tư duy. Từ làm hộ sang huấn luyện viên, chỉ đứng bên cạnh động viên, hỗ trợ khi cần. Bạn sẽ có một đứa trẻ tự tin và bản lĩnh hơn bất kỳ bài học lý thuyết nào.
Ở nhà mình mình đang chuyển giao hết mọi trách nhiệm cho các con. Lắm lúc cũng "ngứa tay" muốn giúp lắm, nhưng người Bỉ đã giúp mình biến hình rồi. Bạn nghĩ sao nếu lần tới đi ăn chúng ta thử để con làm "chủ xị" gọi món cho cả nhà xem sao?
Thế là mình khựng lại, thu tay về và đứng sang bên cạnh để con tự xoay xở. Đấy, sau có 1 tháng mà mình đã thực hành giống người Bỉ rồi. Mình bắt đầu học được cái sự kiên nhẫn đến lạ lùng của họ. Mình đỉnh quá các bạn ạ.
Và đây là cách người Châu Âu dạy cho trẻ tự lập, tự lên tiếng, tự lên lịch trình cho cuộc sống. Bí kíp ăn liền nè.
Khi vào nhà hàng nhé, thay vì mẹ cầm menu gọi món hộ cả nhà, ở VN mình gọi là giao cho 1 người đi chợ đấy, thì cha mẹ ở đây sẽ lùi lại phía sau. Họ để đứa trẻ tự đọc, tự chọn. Khi bồi bàn đến, mấy lần suýt nữa mở mồm gọi món hộ con. Người Bỉ làm gì? Họ hỏi “Con gọi món gì, con nói đi”. Thế là đứa trẻ tự đặt món của mình, bớt cay, thêm ngọt, bớt đường, hay gì gì đứa trẻ cũng tự nhớ.
Sau đó, đến đoạn cao cấp hơn. Họ cho con gọi món hộ người lớn. Ban đầu là chỉ gọi hộ 1 người (mẹ) thôi. Rồi sau đứa nhỏ sẽ đặt món cho cả nhà.
Trong các khoá học, mình đã hướng dẫn đủ cách để con tự lập, nhưng đến lúc sang Bỉ mình mới thấy họ thiết kế cả một xã hội để đứa trẻ tự chủ. Không phải chỉ có cha mẹ rèn con đâu các bác ạ. Mà là cả xã hội kiên nhẫn để hướng dẫn đứa trẻ tự chủ, tự do.
Họ có chương trình thời sự riêng cho trẻ con hằng ngày để các bé hiểu vấn đề đất nước. Họ chủ động lọc tin và thiết kế nội dung phù hợp với trẻ con luôn từ đầu. Rồi họ đưa trẻ đi tham gia vào làm giấy tờ hành chính từ sớm.
Ví dụ nhé: bạn Vi nhà mình khi cần làm thẻ thư viện. Đoạn này mình đã học được bài học xương máu là mẹ tuyệt đối không được nói hộ rồi. Mà xông ra nói hộ con, người ta sẽ thấy kì lạ lắm đấy. Đầu tiên con phải tự ra hỏi quản lý xem cần chuẩn bị những gì, rồi con tự nhớ thông tin và về nheo nhéo nhắc mẹ là phải mang ID card của con đi đấy nhé.
Khi đến nơi con tự nộp giấy tờ, tự hỏi thủ tục, người ta hướng dẫn xong con tự mượn sách, tự quẹt thẻ rồi tự tìm code vào máy tính, làm đúng một lần là con thuộc luôn và lần sau mẹ không bao giờ phải nhúng tay vào nữa.
Người Châu Âu họ hay phết, họ luôn đẩy đứa trẻ lên phía trước để tự đề nghị và tự giải quyết vấn đề của mình. Họ chỉ bước vào khi con thực sự cầu cứu. Họ không có nhu cầu “mẹ làm cho nhanh”. Họ không cần nhanh. Họ không cần xong cho được việc. Họ có toàn bộ thời gian trên đời này để kiên nhẫn hướng dẫn một đứa trẻ dù là con mình hay con người khác.
Khi cả xã hội đều vận hành như vậy, bạn ở đây, bạn sẽ auto thay đổi tư duy. Từ làm hộ sang huấn luyện viên, chỉ đứng bên cạnh động viên, hỗ trợ khi cần. Bạn sẽ có một đứa trẻ tự tin và bản lĩnh hơn bất kỳ bài học lý thuyết nào.
Ở nhà mình mình đang chuyển giao hết mọi trách nhiệm cho các con. Lắm lúc cũng "ngứa tay" muốn giúp lắm, nhưng người Bỉ đã giúp mình biến hình rồi. Bạn nghĩ sao nếu lần tới đi ăn chúng ta thử để con làm "chủ xị" gọi món cho cả nhà xem sao?
=====
Life Mentor - Tư vấn giáo dục từ gia đình
(Làm cha mẹ, WorldSchooling, Lộ trình giáo dục, Tư duy, Kỹ năng, Hướng nghiệp, Du học Châu Âu)